Bọ mẩy vị thuốc chữa bệnh viêm tuyệt vời tràng

Còn gọi là tuyệt thanh, đắng cay, mẩy kỳ cáy, thanh thảo tâm, bọ nẹt

Tên khoa học: Clerodendron cyrtophyllum Turcz,

Thuộc họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae).

Mô tả: Cây bụi hay cây nhỏ cao trên dưới 1-1,5m có các cành màu xanh, lúc đầu phủ lông, về sau nhẵn bầm tím viêm đại tràng Đời sống . Lá mọc đối, hình bầu dục- mũi nhãn hay hình trứng thuôn, dài 6-15cm, rộng 2-5,7cm đầu nhọn và thường có mũi, gốc tròn và hơi nhọn: phiến lá thường nguyên, ít khi có răng, gân nổi rõ ở mặt dưới. Hoa màu trắng ít khi đỏ, hợp thành ngù, hoa ở đầu danh thiếp cành phía ngọn cây: nhị thò ra ngoài và dài gần gấp đôi ống tràng. Quả hạnh hình trứng tròn, có đài. Mùa hoa ra vào tháng 6, tháng 8.

Bộ phận dùng: lá (Folium Clerodendri – có nơi gọi là Đại thanh diệp), rễ tươi huyễn hoặc khô (Radix Clerodendri); Vỏ rễ được sử dụng dưới tên Địa cốt bì nam.

Phân bố: Phân bổ ở Triều tiên, Trung Quốc, Việt Nam, Malaixia. Ở nước ta, thường gặp Bọ mẩy trên các đồi hoang vùng trung du

Thu hái: Rễ và lá quanh năm. Rễ mang về rửa sạch, thái lát, phơi khô để dùng, lá sử dụng tươi hay sấy khô

Thành phần sinh học: Alcaloid.

Công năng: Thanh nhiệt, tả hoả, lương huyệt, dẫn giải độc, tán ứ, tiền huyết.

Công dụng: Chữa sởi, viêm họng, chảy máu chân răng, trị lỵ cấp tính và viêm tuyệt vời tràng mãn tính. Dùng uống sau khi đẻ để chữa ho, thông suốt huyết.

Cách dùng, liều lượng: Ngày dùng 6-12g dưới dạng thuốc sắc, dùng riêng hay kết hợp với các vị thuốc khác bầm tím.